“Fiyat için DM” cezası bu hafta sosyal medyanın gündemine oturan ve neredeyse her küçük işletme sahibini tedirgin eden bir gelişme.
Ticaret Bakanlığı’nın açıkladığı 8,2 milyon TL’lik cezayı gördükten sonra Instagram’da ürün satan pek çok kişi “acaba ben de mi ceza yiyeceğim?” diye sormaya başladı. Cevabı en baştan net vereyim:
Hayır, bu haber butik, tekstil, takı, kozmetik ya da el yapımı ürün satan işletmelerin büyük çoğunluğunu ilgilendirmiyor. Ama neden ilgilendirmediğini anlamak, tam olarak neyin cezalandırıldığını bilmekten geçiyor.
Ceza tam olarak kime kesildi?
Bakanlık denetimlerinde kurallara aykırı ilan verdiği belirlenen 42 emlak işletmesi ile 40 oto galerisine, her birine 100 bin TL olmak üzere toplam 8,2 milyon TL idari para cezası uyguladı.
Dikkat edin: Ceza kesilen tek bir kategori var, o da emlak ve ikinci el araç satan işletmeler. Ne bir butik, ne bir kozmetik markası, ne bir mobilyacı bu listede yok. Çünkü olması mümkün değil.
İşin özü “DM” değil, EİDS
Haber başlıklarında öne çıkan “fiyat için DM” ifadesi aslında meselenin kendisi değil, görünen yüzü. Cezanın dayandığı şey Elektronik İlan Doğrulama Sistemi, yani kısaca EİDS.
EİDS, elektronik ortamda ilan yoluyla taşınmaz ya da ikinci el motorlu kara taşıtı satan kişinin kimliğini ve o ilanı verme yetkisini doğrulayan bir sistem. Sistem 2023’te taşınmaz ilanlarında kimlik doğrulamasıyla başladı, 2024’te yetki doğrulaması eklendi ve 2025 başında yetki doğrulaması olmadan ilan verilemeyecek şekilde tamamen devreye alındı.
Buradaki kritik nokta şu: EİDS’in kapsamı mevzuatla çizilmiş ve bu kapsam yalnızca taşınmaz ve ikinci el motorlu kara taşıtı ilanlarından ibaret. Yani sistem, tanımı gereği bir çift ayakkabıyı, bir çanta modelini ya da bir kolyeyi hiçbir zaman kapsamıyor. Bu yüzden “fiyat için DM” yazan bir takı markasının bu cezayla hukuki olarak hiçbir bağlantısı yok.
Emlak ve araç satanlar için mesele sadece fiyat da değil
Kapsamdaki işletmeler açısından mesele yalnızca fiyatı gizlemekten ibaret değil. Bakanlığın istediği üç şey var:
- İlanda satış fiyatının açık ve anlaşılır biçimde yer alması,
- Paylaşımda EİDS doğrulaması yapılmış ilan bağlantısının bulunması
- Görsel, açıklama, fiyat ile bağlantının birbiriyle uyumlu olması.
Örneğin dikkat çekmek için lüks bir evin fotoğrafını kullanıp altına ilgisiz bir ilan linki koymak da denetim kapsamında değerlendiriliyor. Bakanlık ayrıca kurallara aykırı paylaşım yapan hesaplara Meta üzerinden erişim engeli getirilebileceğini de belirtti.
Peki siz ne yapmalısınız?
Eğer emlak ya da ikinci el araç satmıyorsanız, “fiyat için DM” yazmaya devam edebilirsiniz. Bu cezanın sizinle bir ilgisi şuan için yokl. Instagram’da ürününüzün fiyatını DM’de vermeyi bir satış stratejisi olarak kullanıyorsanız, bu tamamen sizin tercihiniz.
Ama emlak ya da araç işindeyseniz tablo farklı. Sosyal medyayı artık resmi bir ilan alanı gibi görmeniz gerekiyor: Fiyatı açık yazın, EİDS doğrulamalı linki ekleyin, görseliniz ilanla uyumlu olsun. Aksi halde 100 bin TL’lik bir idari para cezası masada.
Kapsam içinde olun ya da olmayın, sosyal medyada satış yapmanın kuralları her geçen gün değişiyor ve bu düzenlemeler yalnızca bir başlangıç.
İçeriklerinizi hem güncel mevzuata uygun hem de gerçekten satışa dönüşecek şekilde kurgulamak isterseniz, sosyal medya danışmanlığı için bana ulaşabilirsiniz. Doğru içerik stratejisiyle hem riskleri baştan eleyebilir hem de hesabınızı büyütebilirsiniz.
Kaynaklar:
https://www.altso.org.tr/duyurular/eids-sosyal-medya-paylasimlari/
